در ماه‌هاي اخير بانك صادرات اقدام به معرفي و اطلاع‌رساني طرحي با عنوان سپرده طلا نمود و همزماني اين اتفاق با نوسانات بهاي جهاني و داخلي طلا بر مخاطبان و مشتريان احتمالي اين طرح افزود. در همين شرايط اخباري از مخالفت برخي مراجع تقليد با اين طرح در محافل خبري عنوان شد؛ علاوه بر اين در روزهاي اخير سيد عباس موسويان عضو شوراي فقهي بانك مركزي در اين خصوص به طرح ايرادات طرح سپرده طلاي بانك صادرات پرداخت و از مشكلات اين طرح و آنچه در جلسه مشترك شورا با مسئولان بانك صادرات گذشت، پرداخته است. براساس گفته‌هاي موسويان، بانك صادرات هنوز مشكلات اين طرح را برطرف نكرده است. در ادامه صحبتهاي آقاي محسن فاضليان ، دبير شوراي فقهي بانك مركزي را در اين خصوص ميخوانيم.

دبير شوراي فقهي بانك مركزي به ايرادات شرعي وارده به طرح سپرده طلاي بانك صادرات اشاره كرد و گفت: يكي از اشكالات اين طرح اين است كه عموم سپرده‌گذاران تصور مي‌كنند كه قيمت طلا بالا خواهد رفت و اشاره‌اي نمي‌شود كه اگر قيمت طلا پايين بيايد چه اتفاقي براي سپرده‌گذاران مي‌افتد.

فاضليان ادامه داد: آنچه در شورا مطرح شد اين بود كه سپرده‌گذاران به همان قدر كه از بالا رفتن قيمت طلا منتفع خواهند شد از پايين آمدن قيمت طلا متضرر مي‌شوند.

اين مقام مسئول در شوراي فقهي بانك مركزي تأكيد كرد: طبق نكته مذكور اعضاء شورا تصميم گرفتند كه با صدور بخشنامه‌اي ابلاغ كنند كه بانك صادرات ايران بايد شفافيت لازم را در اين زمينه ايجاد كند.

وي در ادامه با اشاره روند صعودي قيمت جهاني طلا، گفت: بانك صادرات اين طرح را از هر اونس طلا با نرخ 1450 الي 1460 دلار شروع كرده و الان اين ارزش به بيش از 1600 دلار رسيده است.

دبير شوراي فقهي بانك مركزي ضمن تأكيد براينكه به دليل شناور بودن قيمت طلا احتمال كاهش ارزش جهاني آن وجود دارد، بيان كرد:‌ همچنين در جلسه شوراي فقهي مباحثي در حصوص نرخ ارز نيز مطرح شد بر همين اساس بانك صادرات بايد ابزارهاي لازم را براي پوشش نرخ ارز داشته باشد.

فاضليان افزود:‌ وقتي ريال در مقابل دلار افزايش پيدا كند به معناي تقويت دلار و تضعيف ريال است (وقتي حساب سپرده با دلار 1000 تومان باز شود در قياس با زماني حسابي با ريال 1100 تومان افتتاح شود داراي قدرت بيشتري است).

وي افزايش نرخ دلار در مقابل ريال را يكي از مواردي برشمرد كه در زمان سررسيد حساب سپرده طلاي بانك صادرات مي‌تواند موجب زيان سپرده‌گذاران شود.

دبير شوراي فقهي بانك مركزي در همين ارتباط با تأكيد براينكه بانك صادرات بايد ابزارهاي لازم را براي پوشش نرخ ارز در زمان قرارداد و سررسيد آن در نظر بگيرد، اظهار كرد: همچنين با شفافيت كامل به سپرده‌گذاران اطلاع بدهد كه بعداً مشكلاتي ناشي از زيان‌هاي تسعير نرخ ارز متحمل مشتريان اين طرح نشود.

فاضليان در بخش ديگري از اين سخنان گفت: در عين حال تلاش بانك صادرات در ايجاد ابزارهاي مرتبط و منطبق با شرع اسلام و ورود به قراردادهايي با عنوان پذيرش و تفهيم ريسك مورد تقدير است.

اين مقام مسئول در شوراي فقهي بانك مركزي البته تأكيد كرد كه بانك صادرات طبق مصوبات اين شورا بايد اصلاحاتي را در حساب سپرده طلا ، در نحوه تبليغات و موارد ديگر اعمال كند.

وي افزود:‌ همچنين قرار شد بعد از اعمال اين اصلاحات و ارائه آئين‌نامه آن به شوراي فقهي بانك مركزي و در صورت تأئيد نهايي توسط آقاي سيد عباس موسويان (فردي كه به انتخاب شوراي فقهي بايد شرعيت اين طرح را تأئيد كند) از نظر فقهي تأييد شود.

فاضليان با بيان اينكه در صورت تأييد آقاي موسويان، بانك مركزي با طرح سپرده طلا مشكلي نخواهد داشت، در پاسخ به اين پرسش كه آيا ايرادات مذكور بعد از جلسه شوراي فقهي برطرف شده تصريح كرد: تا اين لحظه چيزي به دست بنده نرسيده است.

وي ادامه داد:‌ البته از آنجايي كه بنده چند روز است به بانك مركزي نرفته‌ام اين احتمال وجود دارد كه شايد طرح اصلاح شده به شورا فرستاده شده و بنده نديده باشم.

دبير شوراي فقهي بانك مركزي درباره تشكيل جلسه شوراي فقهي و بررسي ايرادات طرح سپرده طلاي بانك صادرات، گفت: روز چهارشنبه هفته جاري مشخص خواهد شد كه آيا ايرادات رفع شده يا خير.

اخيرا در خبري كه بانك صادرات روز گذشته روي سايت خود قرار داده بود تأكيد شده شوراي فقهي بانك مركزي اعلام كرده سپرده طلاي بانك صادرات شرعي بوده و درخواست اين شورا در طرح سپرده رعايت شده است. اما اين درحالي مطرح شده كه صحبت‌هاي شما و آقاي موسويان نشان مي‌دهد كه تنها در جلسه شوراي فقهي و مسئولان بانك صادرات اين ايرادات مطرح شده و هنوز تأييدي از اصلاحات آن ارائه نشده است.